3% dla nauki, 100% dla Polski

W dniu 19 maja 2026 r. Parlament Studentów RP przyjął stanowisko w przedmiocie poparcia dla inicjatywy „3% dla nauki, 100% dla Polski” o treści:

Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej, jako ustawowy reprezentant ogółu studentów w Polsce, podkreśla, że stabilne, przewidywalne i adekwatne finansowanie sektora nauki i szkolnictwa wyższego jest jednym z podstawowych warunków zapewnienia wysokiej jakości kształcenia, rozwoju potencjału naukowego oraz tworzenia uczelni odpowiadających na potrzeby współczesnych studentek i studentów. Zwiększenie nakładów na naukę i szkolnictwo wyższe ma bezpośrednie znaczenie nie tylko dla rozwoju badań, pozycji międzynarodowej polskich uczelni czy warunków pracy kadry akademickiej, lecz także dla codziennego doświadczenia studiowania i jakości wsparcia oferowanego studentom.

Z perspektywy studenckiej problem finansowania sektora nie może być postrzegany wyłącznie przez pryzmat spraw socjalno-bytowych, choć te pozostają niezwykle ważnym elementem systemu wsparcia studentów. Kontekst spraw studenckich jest znacznie szerszy i obejmuje również m.in. respektowanie praw studenta, jakość studiowania, dostęp do realnego wsparcia w osiąganiu efektów uczenia się, rozwój kompetencji przyszłości, prowadzenie studenckiej działalności naukowej, przygotowanie do wejścia na rynek pracy czy dobrostan psychiczny i reagowanie na wszelkie zjawiska niepożądane wobec studentów.

Niewystarczające finansowanie sektora szkolnictwa wyższego przekłada się bezpośrednio na doświadczenia studentów. Oprócz spraw socjalno-bytowych, wśród problemów wymagających szczególnej uwagi należy wskazać:

• zjawisko tzw. opłat ukrytych, czyli dodatkowych kosztów ponoszonych przez studentów w związku z realizacją procesu kształcenia;
• ograniczone możliwości wspierania studentów prowadzących działalność naukową;
• niewystarczające warunki do rozwijania kompetencji społecznych;
• trudności w organizacji wartościowych praktyk oraz skutecznego wsparcia w wejściu na rynek pracy;
• kryzys zdrowia psychicznego studentów oraz wciąż zbyt mały dostęp do profesjonalnych, bezpłatnych i łatwo osiągalnych konsultacji psychologicznych w przestrzeni akademickiej.

Wsparcie psychologiczne, doradcze i rozwojowe nie powinno być traktowane jako dodatek, lecz jako jeden z istotnych elementów odpowiedzialnego systemu kształcenia i budowania bezpiecznego środowiska akademickiego.

Wskazujemy, że wiele z tych wyzwań ma charakter systemowy i wynika z niedostatecznego finansowania uczelni, co pociąga za sobą ograniczone możliwości organizacyjne, kadrowe i infrastrukturalne. Brak odpowiednich środków wpływa nie tylko na warunki pracy nauczycieli akademickich i pracowników administracyjnych, lecz w konsekwencji także na codzienne funkcjonowanie studentów, jakość obsługi administracyjnej, dostępność wsparcia, rozwój działalności naukowej i społecznej oraz zdolność uczelni do odpowiadania na realne potrzeby młodego pokolenia.

Jednocześnie podkreślamy, że szczegółowe stanowiska dotyczące poszczególnych obszarów problemowych zostaną przedstawione również w uchwałach komisji branżowych Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej, będących oficjalnymi zrzeszeniami samorządów studenckich uczelni tzw. przymiotnikowych. Ich głos, wynikający ze specyfiki poszczególnych typów uczelni i kierunków kształcenia, pozwoli pełniej przedstawić konsekwencje obecnego poziomu finansowania z perspektywy reprezentantów różnych środowisk studenckich.

Popierając inicjatywę „3% dla nauki, 100% dla Polski” apelujemy o traktowanie finansowania nauki i szkolnictwa wyższego jako inwestycji w rozwój państwa, jakość kształcenia, innowacyjność gospodarki oraz przyszłość młodych ludzi. Silne, dobrze finansowane uczelnie są warunkiem budowania nowoczesnej Polski, w której studenci mogą rozwijać swoje kompetencje, prowadzić działalność naukową, korzystać z realnego wsparcia i z odpowiednim przygotowaniem wchodzić w życie społeczne oraz zawodowe.

Pełna treść stanowiska znajduje się w tym miejscu.